Homur Mizah Grubu: Nasreddin Hoca'dan Deniz Göktaş'a politik mizah

14 Temmuz 2026 Salı

Nasreddin Hoca'dan Deniz Göktaş'a politik mizah

Nasreddin Hoca'dan Deniz Göktaş'a politik mizah: Bitmeyen bir gerilimin tarihi

EZGİ CANKURTARAN

NASREDDİN HOCA'DAN DENİZ GÖKTAŞ'A

Hiç yorum yok:

Yorum Gönder

Kaydol: Kayıt Yorumları (Atom)

HOMUR NEDİR?

HOMUR NEDİR? “Parayla satılmayan, gerek duyulduğu zaman çıkan” mizah dergisi… 1999 yılında “Homur Mizah Grubu” adıyla toplanan birkaç mizah yazar ve çizeri tarafından çıkartıldı. Emeği savunan, fıstıki yeşil renkli bu dergi kâr amacı gütmemektedir. Bu yüzden pek çok yerli ve yabancı çizerin eserleri burada yer aldı. İlk 44 sayısı Evrensel Gazetesi’nin hafta sonu eki olarak yayınlandı, daha sonra her sayısı farklı demokratik kitle örgütleri tarafından çıkartıldı. 2021 itibarıyla 88.sayısına ulaştı. Pek çok yazar ve çizer eserleriyle Homur’da yer almışlardır. Bayilerde bulunmayan HOMUR demokratik kitle örgütleri tarafından elden dağıtılmaktadır; bu konudaki sloganı, “Siz Homur’u bulamazsınız ama Homur gelir sizi bulur…” Ayrıca Homur Mizah ve Karikatür Grubu pek çok etkinlik ve sergi düzenlemiştir. Birleşik Metal Sendikasıyla birlikte yayınlanan 2 sayılık KRİZ dergisi vardır. Gene Birleşik Metal Sendikasıyla iki ayda bir HOMURCUK ve çocuklara yönelik KIRMIZI METAL KARINCA dergileri yayınına devam etmektedir. Arşivimizin tamamı burada dijital olarak yer almaktadır.

HOMUR'U ÇIKARTAN ÖRGÜTLER

1 – 44 sayı – Günlük EVRENSEL GAZETESİ- Haftalık Cumartesi Günleri 45 sayı – DİSK MADEN SEN Genel Merkezi 46 sayı – DİSK’in SESİ – DİSK Konfederasyonu Genel Merkezi 47 sayı – HAVA- İŞ SENDİKASI Genel Merkezi 48 sayı - TMMOB Jeoloji Mühendisleri Odası Genel Merkezi 49 sayı - NESİN VAKFI 50 sayı - KESK- Eğitim Sen Genel Merkezi 51 sayı - KESK- Eğitim Sen Genel Merkezi 52 sayı - İSTANBUL TABİP ODASI 53 sayı - DİSK Birleşik Metal - İş Sendikası 54 sayı - DİSK Birleşik Metal – İş Sendikası 55 sayı - DİSK Birleşik Metal – İş Sendikası 56 sayı - DİSK Birleşik Metal – İş Sendikası 57 sayı - DİSK Birleşik Metal – İş Sendikası 58 sayı - DİSK Birleşik Metal – İş Sendikası 59 sayı - 78'ler TÜKENMEZ 60 sayı - DİSK Birleşik Metal – İş Sendikası 61 sayı - DİSK Birleşik Metal - İş Sendikası 62 sayı - DİSK Birleşik Metal - İş Sendikası 63 sayı - İSTANBUL TABİP ODASI 64 sayı - AKŞEHİR NASREDDİN HOCA ve TURİZM DERNEĞİ 65 sayı - DİSK Birleşik Metal – İş Sendikası 66 sayı - KÜRESEL BAK 67 sayı - TMMOB Jeoloji Mühendisleri Odası Genel Merkezi 68 sayı - DİSK Birleşik Metal - İş Sendikası 69 sayı - AKŞEHİR NASREDDİN HOCA VE TURİZM DERNEĞİ 70 sayı - TMMOB İstanbul İl Koordinasyon Kurulu 71 sayı - TÜRKİYE GAZETECİLER SENDİKASI ( T G S ) 72 sayı - ÇAĞDAŞ HUKUKÇULAR DERNEĞİ 73 sayı - TMMOB Elektrik Mühendisleri Odası – İSTANBUL ŞUBESİ 74 sayı - ADLİ TIP UZMANLARI DERNEĞİ 75 sayı - TÜRK TABİPLER BİRLİĞİ 76 sayı - Mavi Ada Sanat evi- İSTANBUL GERÇEĞİ 77 sayı - TMMOB Elektrik Mühendisleri Odası Genel Merkezi 78 sayı - TMMOB Jeoloji Mühendisleri Odası Genel Merkezi 79 sayı - TÜRK TABİPLER BİRLİĞİ 80 sayı - DİSK Birleşik Metal – İş Sendikası 81 sayı - TMMOB İstanbul İl Koordinasyon Kurulu 82 sayı - TMMOB Harita ve Kadastro Mühendisleri Odası- İstanbul Şubesi 83 sayı - KESK Kültür Sanat Sendikası Genel Merkezi 84 sayı TMMOB - Mimarlar odası Büyükşehir -Haydarpaşa Garı sayısı 85 sayı KESK Tüm Bel Sen- NKP Nükleer özel sayısı 86 sayı KESK Eğitim Sen- Kazdağı sayısı 87 sayı Yeşil Artvin Derneği-Cerrattepe sayısı 88 sayı Seferi Keçi Kooperatif Özel Sayısı

DEPREMİ SALLIYORUZ

HOMUR yayın hayatına başladıktan kısa bir süre sonra

7.4 şiddetindeki büyük Körfez Depremi meydana geldi.

Homur Mizah Gurubu yaşanan acılara ortak ve destek vermek

için “Deprem” konulu karikatürlerden oluşan çeşitli sergiler

düzenledi,karikatürler kart halinde bastırılıp geliri

depremzedelere iletildi. “Depremi unutma unutturma”

sloganını sıklıkla tekrar ederek bu gerçeğe dikkat çekildi.

İlerleyen zaman içinde başka depremler de meydana geldi

Van Depremi ve başkaları. Sergiler yeni eklenen karikatürlerle

sürekli güncellendi.

Bu albümde bu karikatürlerden seçmeler göreceksiniz.

HOMUR TİYATRODA

İBŞT 2011-2012 sezonunda Bulgar yazar Stanislav Stratiev’nin OTOBÜS oyunu Arif Akkaya tarafından sahnelendi. Bir otobüsün farklı sosyal sınıflardan yolcularıyla çıktığı yol öyküsünde metaforik olarak ülkenin tarihsel yolculuğuna göndermeler yapan siyasal bir oyundu. Yönetmen Akkaya oyun boyunca fondaki perdede haraketli karikatürler istedi, bunlar sözde yolda görülen olayları anlatacaktı. 1940’ların sonundan günümüze kadar uzanan süreç içinde ülkede yaşanan olaylar karikatürler olarak yansıtılacaktı. Homur’dan Atilla Atala, Asuman Küçükkantarcılar, Atay Sözer, Canol Kocagöz, Coşkun Göle, Vahit Akça yoğun bir mesaiden sonra sayısız çizim yaptı bunlar daha sonra Cem Ulu tarafından hareketli hale getirildi. Ülkemizde tiyatroda karikatürün bu kadar yoğun olarak kullanıldığı ilk örnekti bu.

ESİN KAYNAĞIMIZ: MARKO PAŞA

Markopaşa, Sabahattin Ali, Aziz Nesin, Rıfat Ilgaz ve Mustafa Mim Uykusuz’un yazarlığını yaptığı 1946 yılında yayın hayatına başlayan Türk basın tarihinin en yüksek tirajlı yayınlarından biri olan cuma günleri çıkan haftalık mizah dergisidir. Sabahattin Ali başyazarlığını, Mustafa Mim Uykusuz da çizerliğini üstlenmiştir. Toplumcu ve gerçekçi halk mizahıyla, dudaklara tebessüm ettirirken düşündüren Marko Paşa, aynı zamanda da akıldan çıkmayan bir mizah anlayışıyla kuruldu. O dönemlerde adeta ana muhalefet gibi etki gösteren derginin yazarlarına karşı birçok dava açılmış, kimi sayılar toplatılmış ve hatta dergi ismindeki Paşa kelimesinden dolayı zamanın "Milli Şef"i İsmet Paşa ile alay ediyor diye kapatılmıştır. Bu tür olaylar yüzünden Markopaşa "Toplatılmadığı zamanlar çıkar" veya "Yazarları hapishanede olmadığı zamanlar çıkar." gibi ibarelerle çıkardı. Kimi zaman yazarlar dergiyi elden dağıtmaya çalışmışlar, buna karşın çok sayıda satmayı başarabilmişlerdir ki derginin tirajı 60-70 binlere dek ulaşmıştır. O dönemlerde en çok satan gazetelerin tirajları bile 50 bini geçmemekteydi. Markopaşa kapatılınca sırasıyla; Merhumpaşa, Malumpaşa, Yedi-Sekiz Hasan Paşa, Hür Marko Paşa, Bizim Paşa, Ali Baba ve Kırk Haramiler adları altında yeniden çıkarıldı.

HOMUR'u çıkartırken Marko Paşa'yı örnek aldık.

GÜLERYÜZ

Güleryüz, İstanbul’da Sedat Simavi tarafından 1921-1923 döneminde yayımlanmış haftalık mizah dergisidir. Kurtuluş Savaşı döneminde işgal altındaki İstanbul’da çıkan en etkili mizah gazetelerindendir. 122 sayı yayımlandı. TBMM orduları Birinci ve İkinci İnönü Savaşları’nda Yunanların ilerlemesini durdurduğu sırada ortaya çıkan Güleryüz, Yayın hayatı boyunca Anadolu’daki ulusal mücadeleyi desteklemiş, Kurtuluş Savaşı’nda zafere ulaşılacağına ilişkin inancın pekişmesini sağlamıştır. İNDİRMEK İÇİN TIKLAYIN