Bilgesu Erenus'u Kaybettik

Bilgesu Erenus, 13 Ağustos 1943 tarihinde babasının kaymakam olarak görev yaptığı Bilecik'in Gölpazarı ilçesinde dünyaya geldi.

Kadıköy Kız Koleji'nde öğrenim gördükten sonra bir süre hukuk ve konservatuvar eğitimi aldı, ardından günümüzde Halkla İlişkiler Fakültesi olarak bilinen İstanbul Üniversitesi Gazetecilik Enstitüsü'nden mezun oldu.

Eğitiminin ardından 1965 ile 1973 yılları arasında TRT'de metin yazarı ve prodüktör olarak görev yaptı. İlk tiyatro oyunu olan El Kapısı'nın 1973 yılında Ankara Sanat Tiyatrosu'nda sahnelenmesiyle birlikte edebiyat ve tiyatro dünyasına adım attı, bu dönemde TRT'den ayrıldı. Şair ve ressam Müştak Erenus ile evli olan yazarın, Ali Erenus adında müzisyen bir oğlu var.

Sanatçı kimliğinin yanı sıra mücadeleci yönüyle de tanınan Erenus, 1977 ile 1979 yılları arasında Aziz Nesin başkanlığındaki Türkiye Yazarlar Sendikası Yönetim Kurulu'nda görev aldı. 1984 yılında "aydınlar bildirgesi"ni Çankaya'ya taşıyan isimler arasında yer alan Erenus, 1987 yılında darbe sonrası düzenlenen ilk 1 Mayıs toplantısının sunuculuğunu üstlendi.

Aynı zamanda Özgür Üniversite'nin kurucularından olan yazar, üniversite öğrencilerinin ve tutuklu yakınlarının taleplerini destekleyen toplumsal eylemlerde yer aldı. Siyasi yazılarından dolayı hakkında çeşitli davalar açıldı ve kısa bir süre cezaevinde kaldı.

Toplumcu gerçekçi bir çizgide eserler veren yazarın oyunları Ankara Sanat Tiyatrosu, Dostlar Tiyatrosu, İstanbul Şehir Tiyatroları ve Devlet Tiyatroları gibi önemli sahnelerde izleyiciyle buluştu. En bilinen oyunları arasında Misafir, El Kapısı, Ortak, Nereye Payidar, İkili Oyun, Kelaynaklar, Güneyli Bayan, Acılar Şenliği, Arka Bahçe ve Yaftalı Tabut yer almaktadır.

Özellikle 1960'larda Almanya'ya göç eden bir Türk işçisinin yaşadıklarını anlatan Misafir adlı oyunu, hem yurt içinde hem de yurtdışında büyük ilgi gördü ve Fransızca başta olmak üzere çeşitli dillere çevrilerek sahnelendi.

Yazar tiyatro oyunlarının yanı sıra roman ve araştırma türünde de eserler kaleme aldı. İki Antikomünist, Çağrı, Samur Kürk Uzayan Yolculuk, Aydınlık Zindan, Böyle Bir Dünya, Halide, Bir Senaryo Dersim 38 Bir Oyun Fikret, Kazı, Göz, Gece, Kırmızı Karaağaç, Dokumacılar ve İnsan Aklını Koruma Enstitüsü başlıca kitapları arasında yer alır.

Ayrıca çocuklar için kaleme aldığı Birbirine Eş Beş Kardeş adlı oyunu ödül kazandı ve çocuk edebiyatına katkı sundu.

Edebiyat dışındaki sanat dallarına da ilgi duyan Erenus, gençlik yıllarında Gökçen Kaynatan'dan gitar dersleri aldı ve Bilgesu Duru Orkestrası adıyla TRT İstanbul Radyosu'nda konserler verdi. Şarkılarımız ve Şarkılarımız Kardeştir isimli iki müzik albümü bulunan sanatçı, aynı zamanda sinema dünyası için senaryolar da yazdı. İkili Oyunlar, Bir Tren Yolculuğu ve Devlerin Ölümü adlı eserleri sinemaya uyarlanarak filme çekildi.

 

Türkiye işçi sınıfına sayısız eser kazandıran Erenus, 8 Ağustos Cumartesi günü saat 10.30’da Harbiye Muhsin Ertuğrul Sahnesi’nde düzenlenecek törenle sonsuzluğa uğurlanacak.

 

Sahnelenen bazı oyunları

Misafir

El Kapısı

Ortak

Nereye Payidar

İkili Oyun

Kelaynaklar.

Güneyli Bayan (AST)

Acılar Şenliği

Arka Bahçe (İBBŞT)

Yaftalı Tabut (İBBŞT)

Eserleri

İki Antikomünist, Yar Yayınları, Ekim 2011

Çağrı, Yar Yayınları, Ocak 2004

Misafir, Mitos Boyut Yayınları, 2004

Samur Kürk Uzayan Yolculuk, Yar Yayınları, Ağustos 2004

Aydınlık Zindan, Bilgesu Erenus - Yalçın Küçük, YGS Yayınları (Yazı-Görüntü-Ses), Kasım 2002

Böyle Bir Dünya (Gülçin Çaylıgil Davası), Adam Yayınları, Ocak 2002

Halide, Mitos Boyut Yayınları, Kasım 2000

Bir Senaryo Dersim'38 Bir Oyun Fikret, Akış Yayıncılık, 1998

Kazı, Broy Yayınları, Ekim 1997

Göz, Broy Yayınları, Ekim 1997

Güneyli Bayan Lillian Hellman, Güncel Yayınları, Kasım 1984

Gece, Broy Yayınları, Kasım 1996

Kırmızı Karaağaç, Mitos Boyut Yayınları, 1996

Birbirine Eş Beş Kardeş, Gendaş Kültür Yayınları

Dokumacılar, Gerçek Sanat Yayınları, Ekim 1994

İnsan Aklını Koruma Enstitüsü, Gerçek Sanat Yayınları, Nisan 1994

 

Ödülleri

Yeni Tiyatro Dergisi Emek ve Başarı Ödülleri 2022 - Onur Ödülü [7][8]

Filmografisi

Devlerin Ölümü - 1990

İkili Oyunlar - 1989

Bir Tren Yolculuğu - 1988

Albümleri

Şarkılarımız (1987)

Şarkılarımız Kardeştir (1998)

Sevgili Bilgesu aynı zamanda HOMUR yazarlarındandı.

 

HOMUR’un 17.yılı için yaptığı şarkı:

Homur’ un on yedinci yılına armağan!

Ah şu Homur Homur ahhhhh

Dünyaya önerdiği şu şeye bak

Aaa ah ah Homur aaahhh

İnsana layık gördüğü işe bak

Homur’ un amaçladığı dünya GELENEKTEN GELECEĞE gerçekleşirse:

kadınların dörtlüğü şöyleymiş!

Bıraktım ben kirlileri ortak yemekhaneye

İş dönüşü alacağım bebem de ortak kreşte

Kocam hort zort ediyordu

Boş ol dedim ona da

Homur’un amaçladığı dünya GELENEKTEN GELECEĞE gerçekleştiğinde

erkeklerin dörtlüğüne gelince...

Acı vermiyor emeğim

Çalışmak zevk benim için

Patronlara ter akıtmam

Bu nedenle bol vaktim

Patronlara ter akıtmam

Gırgıra da var vaktim

Olacak iş değil....Homur’un amaçladığı GELENEKTEN GELECEĞE dünya gerçekleştiğinde ya kızlı erkekli gençler diyorsanız...

Vardiyamdan çıkar çıkmaz

Gece üniversitesi

Spor folklor ve tiyatro

Sevdalım ve ben yan yana

Spor folklar ve tiyatro

Yıldızlar ve biz yanyana

Homur’ un amaçladığı dünya GELENEKTEN GELECEĞE gerçekleştiğinde

tüm insanlara gelince, gel de şaşma!

Akşam sözleştik dostlarla

Ortak yemekhanemizde

Buluşup söyleşeceğiz

Söz bitince sıra dansta

Buluşup söyleşeceğiz

Söz bitmeden sıra dansta

Gerçekten inanılır gibi değil..

Ahhhh şu homur homur aaahhh

Dünyaya önerdiği şu şeye bak

Ooooo ah Homur ah

İnsana layık gördüğüne bak

Oooooooo ah Homur ahhhhhh

İnsana layık gördüğüne baaaaaaaak

Bak!

Seni Homur seni- engenlik yaşını da geçtin! Çok ama çok ayıp!

Hoşça kalın